Airgead poiblí
Cárb as a dtagann airgead an rialtais?
In 2025, fuair gach leibhéal rialtais i Éire le chéile € 144.8 billiún. Is é sin thart ar € 26,400 an cónaitheoir, nó € 2,200 sa mhí. Meán san Aontas Eorpach: € 19,400 an cónaitheoir.
Maith le fios (cliceáil chun léamh)
- Is meán é "an cónaitheoir": roinnimid gach rud ar líon na gcónaitheoirí, leanaí agus pinsinéirí san áireamh. Braitheann an méid a íocann tú féin ar do thuarastal, ar an méid a cheannaíonn tú agus ar an áit a gcónaíonn tú.
- Íocann cuideachtaí cuid de na cánacha, ní na cónaitheoirí féin.
- Má chaitheann an rialtas níos mó ná a fhaigheann sé, faigheann sé an difríocht ar iasacht. Is mar sin a fhásann an fiachas.
Cárb as a dtagann gach euro?
-
Cánacha ar ioncam agus ar shaibhreas 50 % · € 13,320 an cónaitheoir
Cáin ioncaim phearsanta ar do thuarastal nó do phinsean, cáin chorparáide a íocann cuideachtaí, cáin ar choigilteas…
-
Cánacha ar an méid a cheannaíonn tú 26 % · € 6,850 an cónaitheoir
CBL, dleachtanna máil ar bhreosla, tobac agus alcól, dleachtanna clárúcháin…
As sin, CBL: € 23.1 billiún.
-
Ranníocaíochtaí sóisialta 17 % · € 4,490 an cónaitheoir
An méid a íocann fostaithe, fostóirí agus daoine féinfhostaithe le haghaidh pinsean, tinnis agus dífhostaíochta.
-
Ioncam eile 7 % · € 1,780 an cónaitheoir
Ús agus díbhinní, díol seirbhísí (m.sh. ticéid, táillí isteach), airgead ón AE…
Ioncam agus caiteachas in 2025
- Faighte
- € 144.8 billiún
- Caite
- € 134.1 billiún
Barrachas: € 1,950 an cónaitheoir
Leis seo, is féidir leis an rialtas fiacha a íoc.
Fiachas an rialtais (2025)
35 % den OTI
Thart ar € 38,300 an cónaitheoir.
Is é an OTI gach a mbaineann tír amach le chéile i mbliain. Ciallaíonn 100%: tá an fiachas chomh mór le bliain d'ioncam don tír ar fad. Iarrann rialacha na hEorpa 60% ar a mhéad.
Fiachas mar % den OTI, in aghaidh na bliana
Foinse: Eurostat, ioncam an rialtais (gov_10a_main) agus fiachas (gov_10dd_edpt1), CC BY 4.0. Gach leibhéal rialtais le chéile, slándáil shóisialta san áireamh.